เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2567 อ.แมงมุมได้รับเชิญบรรยาย GenAI for New-Gen Educator จัดโดย วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ร่วมกับ สำนักวิชาเทคโนโลยีดิจิทัลประยุกต์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง

ครั้งนี้ในการบรรยายก็ลองตั้งคำถาม ตั้งโจทย์กับตัวเองด้วยว่าอยากจะแชร์และนำเสนอแนวทางในการจัดการเรียนการสอนด้วยการประยุกต์ใช้ GenAI ในชั้นเรียนแบบไหนจะน่าสนใจ เพราะจริงๆคุณครู หรือผู้สอนก็เริ่มศึกษาใช้ GenAI กันเป็นเพิ่มมากขึ้นมากๆในช่วงปีที่ผ่านมา และจะมีคำถามหรือข้อสงสัยจากทางบ้านถามมาเรื่อยๆว่า

อ.แมงมุมเราจะใช้ GenAI อย่างไรกันดีในชั้นเรียนอย่างสร้างสรรค์

พอดีอ.แมงมุมได้เห็นหนังสือเล่มนึงชื่อว่า How to Live Like Your Cat ก็เลยได้ไอเดียว่า แล้วถ้าเราจะใช้ GenAI ในแนวแบบทาสแมวจะทำอย่างไรดี ก็เลยได้ชื่อหัวข้อบรรยายว่า How to blend GenAI in the classroom like Your Cat จัดการเรียนการสอนให้เฟี้ยว ด้วยวิถีเหมียว ส่วนภาพปกก็ได้แรงบันดาลใจจากหน้าปกหนังสือต้นฉบับเป็นแมวส้มอ้วนนั่งหมดแรงอยู่ (แมวที่บ้านก็ชื่อส้มส้มและอ้วนมากเช่นกัน ☻) แต่เราเพิ่มหนูโรบอตนั่งอยู่บนหัวด้วย ดูทันสมัยสอดคล้องกับ AI

เรามาเริ่ม How to กันเลย!!!

อ.แมงมุม เริ่มสร้างไอเดียด้วยการรวบรวมงานวิจัยที่เกี่ยวข้องที่เราสนใจทางด้านการประยุกต์ใช้ AI & GenAI ในการเรียนการสอนจากทั่วโลก จำนวนกว่า 10 งานวิจัย การรวบรวมประเด็นคราวนี้ลองใช้ NotebookLM

NotebookLM ใช้งานฟรีและมีประสิทธิภาพมากๆ ในการนำมาสร้างกระบวนการในการสรุปเอกสาร รองรับทั้งภาษาไทย และ ภาษาอังกฤษ ซึ่งถ้าเราอยากทำแบบนี้ด้วย ChatGPT (GPTs) และ Claude (Project) จะต้องเสียเงินเป็นสมาชิกก่อนถึงจะสร้างองค์ความรู้ได้เอง เราเรียกว่าการสร้าง Knowledge สามารถเปรียบเทียบรายละเอียดการสร้าง Knowledge แต่ละแอปได้ตามตารางนี้

พอได้การสรุปและข้อแนะนำแล้ว เราก็มาเรียบเรียง

1. Curiosity แมวชอบสำรวจทุกซอกมุม

กระตุ้นให้นักเรียนใช้ GenAI เพื่อค้นคว้าหาคำตอบและสำรวจความรู้ด้วยตนเอง สนับสนุนให้พวกเขาใช้ AI เป็นเครื่องมือในการตั้งคำถามที่พวกเขาสนใจและค้นหาคำตอบ

ตัวอย่างนำไปใช้:
ใช้ AI สร้างภาพ เพื่อให้นักเรียนสร้างภาพที่สื่อถึงสิ่งที่พวกเขาสนใจ เช่น การขอให้ AI สร้างภาพของสัตว์แปลก ๆ ที่พวกเขาไม่เคยเห็นมาก่อน จากนั้นใช้ภาพนี้เป็นจุดเริ่มต้นในการศึกษาเรื่องระบบนิเวศ

การใช้ AI เพื่อส่งเสริมความอยากรู้ (Curiosity) ทำให้นักเรียนรู้สึกเหมือนการสำรวจโลกใหม่ๆ เหมือนที่แมวชอบสำรวจทุกซอกมุม การใช้ AI สร้างภาพ ช่วยตั้งคำถาม และสำรวจเพิ่มเติมช่วยสร้างการเรียนรู้ที่เป็นธรรมชาติและสนุกสนาน ทำให้นักเรียนรู้สึกมีส่วนร่วมและเปิดรับการเรียนรู้อย่างแท้จริง นอกจากนี้ คุณครูยังสามารถใช้ AI ในการตั้งคำถามปลายเปิดและกระตุ้นให้นักเรียนคิดลึกซึ้งต่อไป ทำให้การเรียนรู้เป็นการค้นพบด้วยตนเอง ซึ่งจะสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่ยั่งยืนและส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนได้ดีมาก

2. Independence แมวสามารถดูแลตัวเองได้

แมวเป็นสัตว์ที่สามารถดูแลตัวเองได้ดี มีความสามารถในการเลือกสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นที่หลับนอน อาหาร หรือการเล่น ซึ่งสะท้อนถึงความเป็นอิสระในการดำเนินชีวิตของมัน แนวคิดนี้สามารถนำมาปรับใช้ในห้องเรียนได้โดยส่งเสริมให้นักเรียนมีความเป็นอิสระในการเรียนรู้ และสามารถเรียนรู้ด้วยตนเองได้ตามความสนใจและความสามารถของตนเอง
การใช้ GenAI เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้แบบ Personalized Learning
ใช้ GenAI ในการสร้างเนื้อหาที่ตอบสนองต่อความต้องการของนักเรียนแต่ละคน ไม่ว่าจะเป็นการสร้างแบบฝึกหัดเฉพาะบุคคล เนื้อหาเสียงบรรยาย หรือแม้กระทั่งเพลงประกอบการเรียน โดยทั้งหมดนี้ทำให้นักเรียนสามารถเลือกวิธีการเรียนรู้ที่เหมาะกับตนเองมากที่สุด และเรียนรู้ได้อย่างเป็นอิสระ

ตัวอย่างนำไปใช้:
ใช้ AI สร้างเสียงบรรยายที่เน้นประวัติศาสตร์ของทวีปที่นักเรียนสนใจโดยเฉพาะ
ใช้ AI แต่งเพลง และเนื้อเพลง เพื่อสร้างเพลงประกอบการเรียนที่นักเรียนแต่ละคนสามารถเลือกให้เหมาะกับตนเองได้เพื่อการเรียนรู้

การใช้ AI เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้แบบ Personalized Learning จะช่วยให้นักเรียนมีความเป็นอิสระในการเรียนรู้มากขึ้น นักเรียนสามารถเลือกเนื้อหาและวิธีการเรียนรู้ที่เหมาะกับตนเองได้ เช่น การฟังเสียงบรรยายที่พวกเขาสนใจ การฟังเพลงที่ช่วยให้พวกเขาจดจำเนื้อหาได้ดี หรือแม้กระทั่งการใช้ AI ในการวางแผนการเรียนรู้ด้วยตนเอง ซึ่งทั้งหมดนี้จะช่วยให้นักเรียนรู้สึกมีส่วนร่วมและสนุกกับการเรียนรู้มากขึ้น พร้อมทั้งสามารถดูแลการเรียนรู้ของตัวเองอย่างมีประสิทธิภาพเหมือนแมวที่สามารถดูแลตัวเองได้ดี

3. Playfulness แมวชอบเล่นสนุก

แมวมีความสามารถในการเล่นและความสนุกสนานที่เต็มไปด้วยพลัง ไม่ว่าจะเป็นการเล่นกับของเล่นหรือการไล่ตามสิ่งของเล็ก ๆ การเล่นของแมวนั้นสะท้อนถึงความอยากรู้อยากเห็นและการใช้พลังงานเพื่อสำรวจสิ่งรอบตัว ในห้องเรียน คุณครูสามารถส่งเสริมให้นักเรียนมีประสบการณ์การเรียนรู้ที่สนุกสนานและตื่นเต้นเหมือนกับการเล่น ผ่านการใช้ GenAI สร้างกิจกรรมที่น่าสนใจ เช่น เกม สถานการณ์จำลอง หรือตัวละครในการเล่าเรื่อง

การใช้ GenAI เพื่อสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่สนุกสนาน
ใช้ GenAI ในการสร้างเกมหรือแบบจำลองเพื่อสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่น่าตื่นเต้นและมีส่วนร่วม นักเรียนสามารถมีบทบาทสำคัญในการสร้างเนื้อหาการเรียนรู้ด้วยตนเอง เช่น การออกแบบตัวละคร การสร้างวิดีโอสั้น หรือการเล่าเรื่องที่มาจากจินตนาการของพวกเขา

ตัวอย่างนำไปใช้:
ใช้ AI สร้างวิดีโอสั้น ๆ ที่มีตัวละครพูดและเคลื่อนไหว เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้จากสถานการณ์จำลอง
ใช้ AI สร้างภาพและตัวละคร เพื่อให้นักเรียนออกแบบตัวละครในบทเรียนภาษาหรือการเล่าเรื่อง

การใช้ AI เพื่อสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่สนุกสนาน (Playfulness) ทำให้นักเรียนได้เรียนรู้ด้วยการเล่นและการโต้ตอบ การสร้างตัวละคร การสร้างวิดีโอ หรือการสร้างเกม ล้วนเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้นักเรียนมีส่วนร่วมกับเนื้อหาในลักษณะที่เป็นธรรมชาติและสนุกสนานมากขึ้น นักเรียนไม่เพียงแค่เรียนรู้เนื้อหาทางวิชาการ แต่ยังได้พัฒนาทักษะการคิดสร้างสรรค์ การสื่อสาร และการทำงานร่วมกันไปพร้อม ๆ กัน ซึ่งทำให้การเรียนรู้นั้นมีชีวิตชีวาและเต็มไปด้วยความสุขเหมือนการเล่นของแมว

4. Flexibility แมวปรับตัวกับสถานการณ์ต่าง ๆ ได้ดี

แมวเป็นสัตว์ที่สามารถปรับตัวเข้ากับสถานการณ์ต่าง ๆ ได้ดี ไม่ว่าจะเป็นการหาแหล่งอาหารใหม่ การหลบภัย หรือการหาที่นอนที่สบายที่สุด คุณครูเองก็ต้องมีความยืดหยุ่นในการจัดการเรียนการสอน เพื่อให้สามารถตอบสนองต่อความต้องการที่แตกต่างกันของนักเรียนแต่ละคนได้ โดยใช้ GenAI เป็นเครื่องมือที่ช่วยปรับแผนการสอนและสร้างสื่อการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับนักเรียนในแต่ละสถานการณ์

การใช้ GenAI เพื่อความยืดหยุ่นในการสอน
คุณครูสามารถใช้ GenAI ในการสร้างสื่อการเรียนรู้ที่ตรงกับความต้องการเฉพาะของชั้นเรียนได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ เช่น การสร้างบทสรุปเนื้อหาที่ซับซ้อน การสร้างวิดีโอประกอบบทเรียน หรือภาพประกอบที่เข้าใจง่าย ซึ่งสามารถช่วยให้การเรียนการสอนมีประสิทธิภาพและลดความซับซ้อนของเนื้อหาสำหรับนักเรียนได้

ตัวอย่างนำไปใช้:
ใช้ AI สร้างวิดีโอประกอบบทเรียนที่สรุปเนื้อหาในหัวข้อที่นักเรียนอาจจะพบว่ายากเกินไป เพื่อทำให้การเรียนการสอนมีประสิทธิภาพและเข้าใจง่ายยิ่งขึ้น
ใช้ AI สร้างภาพและอินโฟกราฟิก เพื่อสร้างภาพประกอบที่ชัดเจนในการอธิบายหัวข้อทางคณิตศาสตร์หรือวิทยาศาสตร์

การใช้ GenAI เพื่อสร้างความยืดหยุ่นในการเรียนการสอน ทำให้คุณครูสามารถปรับแผนการสอนและสร้างสื่อการเรียนรู้ที่ตรงกับความต้องการของนักเรียนแต่ละคนได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ คุณครูสามารถใช้ AI สร้างวิดีโอ ภาพประกอบ หรือแบบฝึกหัดที่ปรับระดับความยากให้นักเรียนเข้าใจได้ดีขึ้น การเรียนการสอนที่ยืดหยุ่นนี้ช่วยให้การเรียนรู้มีความเป็นส่วนตัวและมีความสนุกสนานมากขึ้น ทำให้นักเรียนรู้สึกผูกพันกับเนื้อหาและสามารถเรียนรู้ได้ตามความสามารถของตนเอง

5. Gentle Attention แมวที่สังเกตผู้คนรอบตัว

แมวมีความสามารถในการสังเกตและเข้าใจคนรอบข้าง มันสามารถสังเกตพฤติกรรมและตอบสนองตามสถานการณ์ได้อย่างละเอียด คุณครูก็เช่นกัน สามารถใช้ AI เพื่อสังเกตและประเมินนักเรียนในชั้นเรียนอย่างละเอียดและต่อเนื่อง ทำให้คุณครูสามารถให้คำแนะนำที่ตรงกับความต้องการของนักเรียนแต่ละคนได้

การใช้ GenAI เพื่อการสังเกตและประเมินนักเรียนเป็นรายบุคคล
GenAI สามารถช่วยคุณครูประเมินนักเรียนได้อย่างละเอียด โดยการเก็บข้อมูลการเรียนรู้ของนักเรียนเป็นรายบุคคล ซึ่งทำให้คุณครูสามารถให้คำแนะนำที่ตรงกับจุดแข็งและจุดอ่อนของนักเรียนได้อย่างแม่นยำ การใช้ AI ในการประเมินและติดตามความคืบหน้าทำให้ครูสามารถดูแลและปรับแผนการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ตัวอย่างนำไปใช้:
ใช้ AI สร้างรายงานผลการเรียน เพื่อสรุปจุดแข็งและจุดที่ควรพัฒนาของนักเรียน
ใช้ AI ติดตามความคืบหน้า ของนักเรียนในแต่ละหน่วยการเรียน AI จะเก็บข้อมูลผลการทดสอบและการทำกิจกรรมในแต่ละบทเรียน และสรุปให้เห็นภาพรวมของการพัฒนาการ

การใช้ AI เพื่อประเมินและสังเกตนักเรียนเป็นรายบุคคลทำให้คุณครูสามารถให้คำแนะนำที่เหมาะสมและเฉพาะเจาะจงตามจุดแข็งและจุดที่ต้องปรับปรุงของนักเรียน การใช้ AI สร้างรายงาน ติดตามผลการเรียน หรือให้คำแนะนำแบบอัตโนมัติ ช่วยทำให้คุณครูสามารถดูแลนักเรียนได้อย่างใกล้ชิดและมีความเข้าใจลึกซึ้งต่อความต้องการของนักเรียนแต่ละคนมากขึ้น สิ่งนี้จะช่วยให้นักเรียนรู้สึกว่าได้รับความสนใจและได้รับการสนับสนุนในการเรียนรู้ที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

ตารางสรุปกิจกรรมการจัดการเรียนการสอนและแอปพลิเคชันต่างๆที่เกี่ยวข้อง

การจัดการเรียนการสอนแบบ “วิถีเหมียว” โดยใช้เทคโนโลยี GenAI เป็นแนวคิดที่นำเอาลักษณะเด่นของแมวมาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพและน่าสนใจ แนวคิดนี้ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ความอยากรู้อยากเห็น ความอิสระ ความสนุกสนาน ความยืดหยุ่น และความเอาใจใส่ในการสังเกต

โดยใช้เครื่องมือ AI ต่างๆ เช่น Stable Diffusion, DALL-E, Varoriya, Napkin, Botnoi Voice, Kling, Runway และ SUNO คุณครูสามารถสร้างสื่อการสอนที่หลากหลายและน่าสนใจ เช่น ภาพประกอบที่แปลกตา เสียงบรรยายที่เป็นเอกลักษณ์ วิดีโอที่มีตัวละครเคลื่อนไหวได้ และแม้กระทั่งเพลงประกอบการเรียนที่แต่งขึ้นเฉพาะสำหรับบทเรียนนั้นๆ

วิธีการนี้ช่วยให้คุณครูสามารถปรับการสอนให้เข้ากับความต้องการและความสนใจของนักเรียนแต่ละคนได้ดียิ่งขึ้น ส่งเสริมการเรียนรู้แบบอิสระ กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ และทำให้เนื้อหาที่ซับซ้อนเข้าใจได้ง่ายขึ้นผ่านการใช้สื่อที่หลากหลาย นอกจากนี้ ยังสามารถใช้ AI ในการติดตามความก้าวหน้าของนักเรียนและสร้างรายงานผลการเรียนที่ละเอียด ช่วยให้คุณครูสามารถให้ความเอาใจใส่และปรับปรุงการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

การนำแนวคิด “วิถีเหมียว” มาใช้ร่วมกับ GenAI นี้ ไม่เพียงแต่จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนการสอน แต่ยังทำให้การเรียนรู้เป็นประสบการณ์ที่น่าตื่นเต้นและน่าจดจำสำหรับนักเรียน ส่งเสริมให้พวกเขามีความกระตือรือร้นในการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง

การสนับสนุนให้คุณครูใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการประยุกต์ใช้เครื่องมือ GenAI ในการเรียนการสอนนั้นเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพราะจะช่วยลดช่องว่างทางการศึกษาและเพิ่มโอกาสให้นักเรียนในทุกพื้นที่ได้เข้าถึงการเรียนรู้ที่ทันสมัยและมีคุณภาพ ดังนี้:

1. การเข้าถึงข้อมูลและความรู้ที่ทันสมัย: GenAI สามารถช่วยให้คุณครูเข้าถึงข้อมูลและความรู้ล่าสุดได้อย่างรวดเร็ว ทำให้สามารถนำเสนอเนื้อหาที่ทันต่อเหตุการณ์และเทคโนโลยีใหม่ๆ ให้กับนักเรียนได้
2. การสร้างสื่อการสอนที่มีคุณภาพสูง: ด้วยเครื่องมือ GenAI คุณครูสามารถสร้างสื่อการสอนที่มีคุณภาพสูง เช่น ภาพประกอบ วิดีโอ หรือแม้แต่การจำลองสถานการณ์ ซึ่งอาจเป็นสิ่งที่ยากหรือใช้เวลามากหากต้องทำด้วยตนเอง
3. การปรับแต่งการเรียนรู้ตามความต้องการของผู้เรียน: AI สามารถช่วยวิเคราะห์ความก้าวหน้าและความต้องการของนักเรียนแต่ละคน ทำให้คุณครูสามารถปรับแต่งการสอนให้เหมาะสมกับนักเรียนแต่ละคนได้มากขึ้น
4. การสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่หลากหลาย: GenAI สามารถช่วยสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น การจำลองสถานการณ์ การทดลองเสมือนจริง หรือการสร้างโครงงานที่ซับซ้อน ซึ่งอาจเป็นสิ่งที่ไม่สามารถทำได้ในห้องเรียนทั่วไป
5. การเชื่อมโยงกับโลกภายนอก: AI สามารถช่วยเชื่อมโยงห้องเรียนกับโลกภายนอกได้ง่ายขึ้น เช่น การจัดการเรียนการสอนออนไลน์ร่วมกับนักเรียนจากต่างประเทศ หรือการเรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญในสาขาต่างๆ ผ่านการสัมภาษณ์เสมือนจริง
6. การพัฒนาทักษะดิจิทัล: การใช้เครื่องมือ GenAI ในการเรียนการสอนยังช่วยพัฒนาทักษะดิจิทัลของทั้งคุณครูและนักเรียน ซึ่งเป็นทักษะที่จำเป็นอย่างยิ่งในโลกปัจจุบันและอนาคต
7. การลดภาระงานของคุณครู: AI สามารถช่วยลดภาระงานบางอย่างของคุณครู เช่น การตรวจการบ้าน การวิเคราะห์ผลการเรียน ทำให้คุณครูมีเวลามากขึ้นในการพัฒนาการสอนและดูแลนักเรียนอย่างใกล้ชิด

การส่งเสริมให้คุณครูใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการประยุกต์ใช้ GenAI จะช่วยยกระดับคุณภาพการศึกษา ลดความเหลื่อมล้ำ และเพิ่มโอกาสให้นักเรียนในทุกพื้นที่ได้เข้าถึงการเรียนรู้ที่ทันสมัยและมีคุณภาพ ทัดเทียมกับนักเรียนในเมืองหรือต่างประเทศ ซึ่งจะส่งผลดีต่อการพัฒนาการศึกษาและสังคมโดยรวมในระยะยาว

ช่องทางติดต่ออ.แมงมุม
https://linktr.ee/spidyhero
กระดานสื่อสารอ.แมงมุม (Padlet)
https://padlet.com/pruet/genai-by-brquv9t12371nybt