ZIMBABWE SCHOOL EXAMINATIONS COUNCIL
General Certificate of Education Advanced Level
NDEBELE LANGUAGE 6055/2
PAPER 1
SPECIMEN PAPER 3 hours
Additional materials: Answer paper
ISIKHATHI: Amahola amathathu
IZIXWAYISO KWABAHLOLWAYO
Bhala ibizo lakho, inombolo yendawo ohlolelwa kuyo lenombolo yakho wena ohlolwayo
ezikhaleni oziphiweyo ephepheni lakho lezimpendulo/ebhukwaneni lezimpendulo.
Phendula imibuzo emihlanu, emibili izavela kuSigaba I, emibili izavela kuSigaba II,
owodwa uzavela kuSigaba III.
Imibuzo yonke kumele iphendulwe ngesiNdebele esiqondileyo njalo esicacileyo.
Bhalela izimpendulo zakho emaphepheni okubhalela owaphiweyo.
Uma usebenzise amaphepha amabili kumbe edlulayo, abophele ndawonye.
IZELULEKO KWABAHLOLWAYO
Imiklomelo ephiwa umbuzo munye ngamunye kumbe ingxenye yombuzo itshengisiwe
ezibayeni [ ] ekucineni kombuzo.
Umhloliso lo ubhalwe emakhasini ayisithupha, amabili akabhalwanga lutho.
Copyright: Zimbabwe School Examinations Council, Specimen paper.
ZIMSEC Specimen paper [Turn over
2
ISIGABA 1 [UHLELO]
Phendula imibuzo emibili kuphela kulesi isigaba
1 Funda imitsho le ngonanzelelo ube suphendula imibuzo elandelayo.
(a) Ubotshengisa umama isigqoko sakho esimnyama.
(b) Isoka lezintombi lithandwa yizo zonke izintombi.
(c) Izifuyo zikaNdlovu zifele emangweni ngemva kwesikhukhula uDeneo.
(d) Ubuhle besigqoko sakho bubatshazwa nguye wonke umuntu.
(e) Abafana bazasidla sonke isitshwala lamuhla.
(i) Ngumhlobo bani wezakhi odwetshwe umzila ngaphansi? [5]
(ii) Chaza ngokugcweleyo ukuba izakhi lezi zakhiwe njani. [15]
2 Balisisa imitsho elandelayo ube usuphendula imibuzo engaphansi kwayo.
(a) Ingoma yesizwe iyahlatshelwa ezikolo zonke.
(b) Amagodigodi la kumele agqitshelwe ayingozi.
(c) Umntwana ongumfundi uyalalela.
(d) Yilaba abathunywe ngumbalisi.
(e) UMusa wendele esithenjini.
(i) Qamba incezu zenkulumo ezigqamileyo ukuthi ziyini
ngohlelo lwesiNdebele, lunye ngalunye. [5]
(ii) Tshengisa ukuthi ucezu lwenkulumo lunye ngalunye
lwakhiwe njani. [10]
(iii) Asebenzani emitshweni le amabala la, linye ngalinye? [5]
6055/2 Specimen paper
3
3 Bala ngokuchophelela imitsho elandelayo ube suphendula imibuzo yayo.
(a) Abafana laba bazafela ejele.
(b) Amankazana lawo azafela ejele.
(c) Ngezikabani izinkomo leziyana?
(d) Loludaba luzathethwa kuphela lamuhla.
(e) Zozimbili zizathengiswa eseli ngeviki ezayo.
(i) Amagama adwetshwe imizila ngaphansi ayini ngohlelo
lwesiNdebele linye ngalinye? [5]
(ii) Chaza ngokugcweleyo ukuthi linye ngalinye lakhiwe njani. [15]
4 Funda imitsho elandelayo ube usuphendula imibuzo evela kuyo.
(a) Lababafana baphaquzana legwayi nje bayithathaphi imali?
(b) Endulo abadala babesithi inyoni itshayelwa abadala.
(c) UJojo bamtshayatshaye bamtshiya esititshini sokufa.
(d) Lumntwana ngimthandela ukuthi uyathumeka.
(e) Nxa ungafundisisa imitsho le umhloliso lo ungawupasa.
(i) Amagama alemizila ngaphansi ayini ngohlelo lwesiNdebele linye
ngalinye? [5]
(ii) Tshono ngokugcweleyo ukuthi linye ngalinye lakhiwe njani. [15]
6055/2 Specimen paper
[Turn over
4
ISIGABA II
[UKUSETSHENZISWA KWAMASIKO LEMIKHUBA YAMANDEBELE]
Phendula imibuzo emibili kulesi isigaba.
T.M. Ndlovu, D. Ndlovu lo B.S. Ncube: Imikhuba Lamasiko AmaNdebele
5 Abantu bendulo babenaka izehlakalo ababekholelwa ukuba zazibika okuthile.
Xoxa. [20]
6 Xoxa kabanzi ngokuqhutshwa kwesiko lokuthethela utsho ukuba livezani
ngenkolo yamaNdebele. [20]
7 Imvelo iphathisa njani ekwenzeni impahla yeSintu esiNdebeleni? [20]
8 Ibanga lokuthomba kwabantwana beliphathwa njani izolo? Kuyini
osekubangele umahluko osukhona lamuhla? [20]
ISIGABA III (ISIFINQO)
9 Bala indatshana elandelayo ube usuphendula umbuzo ongaphansi.
Ngamazwi aphakathi kwangamatshumi ayitshiyagalo lunye kusiya
kwalikhulu (90-100), finyeza izinsolo ezethulwa ngumlobindaba kanye
leziqonqoselo zikaZwi. [20]
Ingxoxo leʽZwi’
Ngiyakhuleka: Mvelingqangi Baba wami
Wen’opheth’uthando lwami
Yimina umntanakho
Intandokazi yakho
Owayiletha ngamhlophe wayikhulisa ngelilenkophe
Kakuhle ilihlo layelusa
Ngenketha wayenyusa
Ngiyakhuleka ekuhle
Mina mntanakho omuhle
6055/2 Specimen paper
5
Izwi Nguwena bani konje?
Ngiphosa ngikwazi into nje
Libanengi luphoko
Alazani nganhlobo
Pho elami liny’ilihlo
Kini lonke nginguyihlo
Ngilithanda lonke
Lezidalwa zonke
Qamb’injongo yolwakh’uhambo
Khohlw’imbali siqhob’ithambo
Mina Ngizokhala Baba
Ngingomunye walaba
Abeqiwa ngumkhosi
Wokuzothatha ubukhosi
Bengithi mhlawumbe
Ungangipha lami ngiqumbe
Ngidle ngilahle
Ngiphumule amalahle
Kokuphela ngikleze
Ebumnandini ngintsheze
Izwi Wagqibelani indlebe
Wangcinelani indebe
Mhla lezacuthe zibizwa
Mhla lembebembe ngizizwa
Sengagonqomis’imigqomo
Sengagcika yonk’imilomo
Ihetshezane eliseleyo alibalwa
Ngelalaba abasazazalwa
Wena sengakutshayel’ihlahla
Osuyikho khona ngeyakh’inhlanhla
Mina Wena Mdala uyakhetha sengibonile
Owabakhethayo basuthi banonile
Bazi imoto lendiza sibakhwelezele
Besemoyeni uphinde ubanyenyezele
Amacebo okuthuthuka ngamandla
Behle sebelolongw’izandla
Thina sihotsh’uthuli
Sikhulelwa yisithuli
Izwi Ima lapho Hlongandlebe
Ukuthathaphi ukuthuk’uyihlo
Ngithanda ngingakwemuk’indlebe
Awuwazi amandl’ami ayimfihlo?
6055/2 Specimen paper
[Turn over
6
Mina Lawe ima lapho Mdala
Ngibuze owabadala
Ngani wangihuqa ngomsizi?
Ngani wangifukela ngosizi?
Abanye ubahuqa ngenkiwane
Ubapha amajodo mina ikiliwane
Ngani iAfrica isoma
Phetsheya lisina sakusoma
Ngizalima njani lolugwadula
Ngizathuthuka njani kimi izinto zidula
Phela …
Izwi Ungiqum’umlomo kuqala
Wena nkedama qhalaqhala
Lalela ngikuklekle
Lana abahlezi pekle
Yizithukuthuku zabo
Ungahawukel’okwabo
Laba abampofu
Bazikhethel’ubumpofu
Ngoba mina ngibekile konke
Emhlabeni kini lonke
Inotho lezibi legugu
Zikhethele intanga kubhubhu
Khona nje ukusutha
Ngokwakho kuliphutha
Ngumkhuhlane womkhaba
Ukhuluphala wehlulek’ukukhaba
Ukundiz’ungelampiko
Yikudlala ngempilo
Nxa indiza leyo isiwa
Akuhlekwa kuyafiwa
Ubusathi phela …
Phelela mntanami phetha
Udaba lwako silale
Uyeke ukuduha usiyale
Mina Wena Mdal’ubukhali
Obakh’ubuchopho yisikhali
Owami uphela sokuyikuphela
Kodaba kodwa qaphela
Inketha ohlezi uyiphehla
Ebonwa lusane lekhehla
Azilingane iziqhuma
Ngoba sinje sonke uyasithuma
Ithethwe kugwalo luka F.F. Moyo (2002) oluthiwa Imbabazane.
Bulawayo: Usiba Publishers.
6055/2 Specimen paper
7
BLANK PAGE
6055/2 Specimen paper
8
BLANK PAGE
6055/2 Specimen paper